Pojęcia HDMI i AV w przystępnym wyjaśnieniu

Extended Display Identification Data to ustandaryzowana struktura danych, którą odbiornik udostępnia przez kanał HDMI DDC, opisująca obsługiwane taktowania wideo, możliwości kolorów, HDR i audio.

Menedżer EDID to urządzenie HDMI umieszczane na początku toru, które pozwala użytkownikowi wybrać, skopiować lub zmodyfikować EDID przekazywany do źródła.

Emulator EDID to urządzenie, które zamiast wyświetlacza znajdującego się dalej w torze dostarcza źródłu HDMI zapisany EDID, dzięki czemu deklarowane możliwości pozostają niezmienne.

AutoMix to tryb EDID, który łączy skopiowany EDID podłączonego odbiornika z wybranymi przez użytkownika nadpisaniami flag wideo i audio, zanim przekaże go źródłu.

Własny EDID (custom EDID) to wybrana lub wgrana przez użytkownika tabela EDID przekazywana źródłu zamiast EDID zgłaszanego przez podłączony odbiornik.

DisplayID to standard identyfikacji wyświetlaczy VESA, który rozszerza klasyczne struktury EDID i zwykle występuje jako dodatkowe bloki w 384-bajtowych lub 512-bajtowych EDID.

Detailed Timing Descriptor to 18-bajtowy wpis EDID, który dokładnie definiuje jedno taktowanie wideo; pierwszy z nich oznacza tryb preferowany wyświetlacza.

Blok EDID to 128-bajtowa jednostka danych EDID: blok podstawowy albo jeden z następujących po nim bloków rozszerzeń, np. CTA-861 lub DisplayID.

Pozycja (slot) EDID to numerowane miejsce w pamięci urządzenia EDID przechowujące jedną tabelę – stały preset lub wpis zapisywalny przez użytkownika.

EDID sniffing to przechwytywanie i zapisywanie EDID oraz powiązanych bloków danych zgłaszanych przez podłączony odbiornik.

COPY TX SINK to tryb EDID w DR HDMI 8K, który przekazuje źródłu bez zmian EDID odbiornika podłączonego do wyjścia TX.

Blok danych Dolby Vision to specyficzny dla producenta blok danych EDID, w którym wyświetlacz deklaruje swój interfejs Dolby Vision, barwy podstawowe i zakres luminancji.

Flagi wideo to indywidualnie ustawiane możliwości wideo, np. szybkość FRL, VRR, ALLM, HDR i Dolby Vision, stosowane podczas modyfikowania EDID odbiornika.

Flagi audio to ustawiane wpisy EDID deklarujące obsługę poszczególnych formatów audio, np. PCM, Dolby TrueHD lub DTS-HD MA, wraz z ich parametrami.

Handshake HDMI to sekwencja nawiązywania połączenia obejmująca wykrycie hot plug, odczyt EDID, zestawienie łącza i uwierzytelnienie HDCP, która poprzedza wysłanie obrazu.

Hot Plug Detect to osobny pin HDMI, który odbiornik aktywuje po podłączeniu; jego przełączenie skłania źródło do ponownego odczytu EDID i ponownego zestawienia łącza.

RX (odbiór) i TX (nadawanie) oznaczają stronę wejściową i wyjściową urządzenia HDMI, zwróconą odpowiednio w stronę źródła i odbiornika.

W terminologii HDMI źródło (source) wysyła audio i wideo przez łącze, a odbiornik (sink) je odbiera; repeater działa jako odbiornik na wejściu i jako źródło na wyjściu.

HDMI 2.1 to wersja specyfikacji HDMI, która wprowadziła sygnalizację Fixed Rate Link do 48Gbps wraz z opcjonalnymi funkcjami, takimi jak VRR, ALLM, eARC i DSC.

Fixed Rate Link to pakietowy tryb sygnalizacji HDMI 2.1, w którym trzy lub cztery linie pracują ze stałymi szybkościami, od FRL1 (3 x 3Gbps) do FRL6 (4 x 12Gbps).

Transition-minimized differential signaling (TMDS) to metoda transmisji HDMI, w której dane są przesyłane trzema kanałami różnicowymi oraz kanałem zegarowym, do 18Gbps.

High-bandwidth Digital Content Protection to opracowany przez Intel system szyfrowania łącza, który wymaga uwierzytelnienia urządzeń HDMI przed przesłaniem chronionego obrazu.

Repeater HDMI to urządzenie, które odbiera sygnał HDMI, odtwarza go dzięki korekcji (equalizacji) i ponownemu taktowaniu, a następnie przesyła do kolejnego urządzenia.

Światłowodowe HDMI to aktywny kabel optyczny, który zamienia szybkie sygnały HDMI na światło przesyłane włóknem optycznym, podczas gdy linie niskiej szybkości zwykle pozostają miedziane.

Consumer Electronics Control (CEC) to funkcja HDMI przenosząca między podłączonymi urządzeniami polecenia sterujące o niskiej szybkości, np. zasilanie, wybór wejścia i głośność.

Display Stream Compression (DSC) to standard VESA niskoopóźnieniowej, wizualnie bezstratnej kompresji wideo stosowany w HDMI 2.1 i DisplayPort.

8K to rozdzielczość wideo 7680 na 4320 pikseli, zapisywana też jako 4320p, z około 33 milionami pikseli na klatkę.

W wideo konsumenckim 4K oznacza Ultra HD o rozdzielczości 3840 na 2160 pikseli, natomiast kinowe 4K zdefiniowane przez DCI to 4096 na 2160.

4K120 to tryb wideo 3840 na 2160 przy 120Hz, wprowadzony wraz z HDMI 2.1 i zwykle przesyłany z użyciem sygnalizacji Fixed Rate Link.

1080p to format wideo z wybieraniem progresywnym o rozdzielczości 1920 na 1080 pikseli, powszechnie nazywany Full HD.

2K oznacza rozdzielczość poziomą około 2.000 pikseli, ściśle rzecz biorąc kinowy format 2048 x 1080, choć sprzedawcy często stosują tę nazwę do 2560 x 1440.

Podpróbkowanie chrominancji to technika kodowania wideo, w której informacja o różnicy kolorów jest próbkowana z mniejszą rozdzielczością niż luminancja, co zapisuje się proporcjami takimi jak 4:2:2 lub 4:2:0.

Głębia bitowa to liczba bitów używanych do zakodowania każdej składowej koloru piksela, która określa, ile poziomów tonalnych może przedstawić sygnał wideo.

Przepustowość HDMI to maksymalna przepływność łącza HDMI, np. 18Gbps dla TMDS w HDMI 2.0 lub 48Gbps dla FRL w HDMI 2.1.

Częstotliwość odświeżania to liczba aktualizacji obrazu wyświetlacza na sekundę, wyrażana w hercach (Hz).

Ultra High Definition (UHD) to konsumencka rozdzielczość wideo 3840 x 2160, a kolejny stopień 7680 x 4320 często oznacza się jako FUHD lub 8K.

DCI (Digital Cinema Initiatives) to organizacja branży filmowej, której specyfikacje definiują formaty kinowe, w tym DCI 4K o rozdzielczości 4096 na 2160 pikseli.

RGB to kodowanie kolorów wideo, które opisuje każdy piksel osobnymi wartościami składowych czerwonej, zielonej i niebieskiej, bez podpróbkowania chrominancji.

YCbCr to kodowanie kolorów, które przedstawia wideo jako składową luminancji (Y) oraz składowe chrominancji różnicy niebieskiego i czerwonego (Cb i Cr).

Zegar pikseli (pixel clock) to częstotliwość w megahercach, z jaką interfejs wideo przesyła piksele, wynikająca z rozdzielczości, okresów wygaszania i liczby klatek.

Deep color to funkcja HDMI wprowadzona w HDMI 1.3, umożliwiająca przesyłanie wideo z 10, 12 lub 16 bitami na składową koloru.

xvYCC (IEC 61966-2-4) to przestrzeń barw YCC o rozszerzonej gamie, która dopuszcza wartości kolorów wykraczające poza gamę Rec.709.

Stereoskopowe wideo 3D przez HDMI przesyła obrazy dla lewego i prawego oka razem, w formatach takich jak frame packing, side-by-side lub top-and-bottom.

Wideo z przeplotem to format wybierania, w którym każda klatka jest przesyłana jako dwa półobrazy zawierające naprzemienne linie, np. 480i i 1080i.

Rozdzielczości PC to zdefiniowane przez VESA taktowania monitorów komputerowych, np. QFHD lub WQUXGA, przesyłane przez HDMI obok telewizyjnych formatów konsumenckich.

Linie HDMI to różnicowe kanały danych w łączu HDMI: trzy plus zegar w TMDS oraz trzy lub cztery linie danych w FRL.

W HDMI scrambling nakłada na przesyłane dane sekwencję pseudolosową, aby rozproszyć ich energię widmową i ograniczyć zakłócenia elektromagnetyczne (EMI) przy dużych przepływnościach.

Korekcja (equalizacja) to przetwarzanie sygnału kompensujące zależne od częstotliwości straty w kablu, które odtwarza zniekształcone szybkie zbocza, aby odbiornik mógł odzyskać dane.

Wzmacniacz (booster) lub extender HDMI to urządzenie, które wzmacnia, regeneruje lub konwertuje sygnał HDMI, aby mógł dotrzeć dalej, niż pozwala pojedynczy kabel.

High dynamic range to rodzina formatów wideo, obejmująca HDR10, HDR10+, HLG i Dolby Vision, które obejmują znacznie szerszy zakres luminancji niż standardowy zakres dynamiki.

HDR10 to otwarty format HDR łączący funkcję przejścia PQ, przestrzeń barw BT.2020 i głębię 10-bit ze statycznymi metadanymi, takimi jak wartości masteringu SMPTE ST 2086.

HDR10+ to niewymagający opłat licencyjnych format HDR, który dodaje do wideo HDR10 dynamiczne metadane dla każdej sceny.

Hybrid Log-Gamma to niewymagająca metadanych funkcja przejścia HDR opracowana przez BBC i NHK oraz ustandaryzowana w ITU-R BT.2100.

Dolby Vision to zastrzeżony format wideo HDR firmy Dolby, który wykorzystuje dynamiczne metadane i obsługuje głębię kolorów do 12 bitów.

Low Latency Dolby Vision (LLDV) to tryb Dolby Vision sterowany przez źródło, w którym odtwarzacz wykonuje mapowanie tonów i wysyła sygnał gotowy do wyświetlenia.

BT.2020 (zalecenie ITU-R BT.2020, także Rec.2020) definiuje m.in. bardzo szeroką gamę kolorów używaną jako kontener barw dla wideo UHD i HDR.

DCI-P3 to przestrzeń barw zdefiniowana przez Digital Cinema Initiatives, o gamie szerszej niż Rec.709 i węższej niż BT.2020.

Nit to potoczna nazwa jednej kandeli na metr kwadratowy (cd/m2), jednostki używanej do wyrażania jasności wyświetlaczy i poziomów luminancji HDR.

Mapowanie tonów (tone mapping) to proces dopasowania zakresu luminancji treści HDR do możliwości konkretnego wyświetlacza.

Barwy podstawowe to współrzędne chromatyczności czerwieni, zieleni i błękitu odniesienia, które wyznaczają gamę przestrzeni barw.

Global dimming to flaga w bloku danych Dolby Vision wskazująca, że wyświetlacz przyciemnia całe podświetlenie równomiernie.

W bloku danych Dolby Vision sterowanie podświetleniem oznacza obsługę regulacji podświetlenia zależnej od treści, wraz z minimalną luminancją podświetlenia 25, 50, 75 lub 100 nitów.

Zmienna częstotliwość odświeżania (VRR) to funkcja HDMI 2.1, dzięki której częstotliwość odświeżania wyświetlacza w czasie rzeczywistym podąża za liczbą klatek źródła.

Auto Low Latency Mode (ALLM) to funkcja HDMI, w której źródło sygnalizuje wyświetlaczowi, aby automatycznie włączył lub wyłączył tryb gry o niskim opóźnieniu.

Input lag to opóźnienie między działaniem użytkownika a jego widocznym efektem na wyświetlaczu, sumujące się w źródle, torze sygnałowym i przetwarzaniu w wyświetlaczu.

ARC (Audio Return Channel) i jego ulepszony następca eARC przesyłają dźwięk z telewizora z powrotem do systemu audio przez połączenie HDMI.

Dolby Atmos to obiektowy, immersyjny format audio, który dodaje do dźwięku przestrzennego informację o wysokości i dostosowuje odtwarzanie do dostępnych głośników.

Dolby TrueHD to bezstratny wielokanałowy kodek audio stosowany głównie na płytach Blu-ray i UHD Blu-ray, często jako nośnik dla Dolby Atmos.

DTS:X to obiektowy, immersyjny format audio firmy DTS, zwykle przesyłany przez HDMI jako rozszerzenie bezstratnego strumienia DTS-HD Master Audio.

Linear pulse-code modulation (LPCM) to nieskompresowany format cyfrowego audio, który zapisuje sygnał jako równomiernie rozmieszczone próbki o stałej głębi bitowej.

Bitstream to metoda wyprowadzania dźwięku, w której źródło przekazuje zakodowane audio, np. Dolby TrueHD lub DTS-HD MA, do innego urządzenia w celu dekodowania.

Dolby Digital (AC-3) to stratny wielokanałowy kodek audio obsługujący do 5.1 kanałów, stosowany na DVD, w telewizji i na Blu-ray.

Dolby Digital Plus (E-AC-3) to stratny kodek audio rozszerzający Dolby Digital o wyższą wydajność i więcej kanałów, szeroko stosowany do strumieniowania Atmos.

One-bit audio to kodowanie cyfrowego dźwięku, np. Direct Stream Digital (DSD), które przedstawia dźwięk jako strumień 1-bitowych próbek o wysokiej częstotliwości.

Częstotliwość próbkowania to liczba próbek audio rejestrowanych lub odtwarzanych na sekundę, wyrażana w hercach lub kilohercach.

Liczba kanałów to liczba oddzielnych kanałów audio w formacie lub układzie głośników, zapisywana jako kanały główne i kanały LFE, np. 5.1 lub 7.1.

IEC 61937 to norma określająca, jak skompresowane strumienie audio, np. Dolby Digital i DTS, są przesyłane przez cyfrowe interfejsy audio typu IEC 60958.

High Bit Rate audio to typ pakietu audio HDMI przenoszący strumienie IEC 61937 z przepływnościami znacznie wyższymi niż standardowe pakiety audio, używany dla Dolby TrueHD i DTS-HD Master Audio.

Wbudowany serwer WWW to oprogramowanie działające w urządzeniu, które udostępnia przeglądarkom w sieci lokalnej strony stanu i konfiguracji.

Telnet to nieszyfrowany protokół oparty na TCP, służący do otwierania interaktywnej sesji tekstowej ze zdalnym urządzeniem.

Sterowanie przez IP to obsługa urządzenia za pomocą poleceń wysyłanych przez sieć TCP/IP, zwykle przez surowe gniazdo (raw socket) lub sesję Telnet.

Sterowanie przez HTTP to metoda zdalnego sterowania, w której polecenia trafiają do urządzenia sieciowego jako pojedyncze żądania HTTP.

Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) to protokół sieciowy, który automatycznie przydziela urządzeniom w sieci adresy IP i powiązane ustawienia.

Statyczny adres IP to adres sieciowy skonfigurowany ręcznie w urządzeniu wraz z maską podsieci i bramą, zamiast przydzielanego przez DHCP.

Multicast DNS (mDNS) to protokół niewymagający konfiguracji, który tłumaczy nazwy hostów .local na adresy IP w sieci lokalnej bez serwera DNS.

Nazwa hosta to etykieta tekstowa przypisana urządzeniu sieciowemu, którą mechanizm rozpoznawania nazw tłumaczy na jego adres IP.

RJ45 to potoczna nazwa modularnego złącza 8P8C używanego do zakańczania kabli Ethernet ze skrętki.

Adres MAC (media access control) to 48-bitowy identyfikator przypisany do interfejsu sieciowego, zapisywany jako sześć par cyfr szesnastkowych.

Port IP to liczba od 0 do 65535 identyfikująca konkretną usługę w urządzeniu sieciowym, używana razem z adresem IP tego urządzenia.

IP interrupts to powiadomienia o stanie, które urządzenie sieciowe automatycznie wysyła do podłączonego sterownika przy każdej zmianie swojego stanu.

Firmware to oprogramowanie zapisane w pamięci nieulotnej urządzenia, które steruje jego sprzętem i może zostać zastąpione przez aktualizację.

Eksport konfiguracji to generowany przez urządzenie plik tekstowy zawierający jego konfigurację i bieżący stan pracy.

Przywrócenie ustawień fabrycznych przywraca zapisaną konfigurację urządzenia do wartości domyślnych producenta, odrzucając wszystkie zmiany użytkownika.

Przełącznik obrotowy to obracany element sterujący, często z funkcją naciśnięcia, służący do przewijania pozycji menu i zatwierdzania wyboru w urządzeniu.

HTPC mode to opcja konfiguracji DR HDMI 8K dla źródeł komputerowych, która zapobiega przestawianiu pulpitu Windows, gdy wyświetlacz się wyłącza lub wychodzi z trybu czuwania; nie jest zgodna z HDCP.

TX +5V force to ustawienie DR HDMI 8K, domyślnie włączone, którego wyłączenie sprawia, że urządzenie przestaje wykrywać wyświetlacz podłączony do wyjścia HDMI.

Zasilanie USB-C oznacza dostarczanie urządzeniu prądu stałego przez złącze USB Type-C, przy czym dostępne napięcie i natężenie zależą od źródła zasilania.

Wyświetlacz OLED (organic light-emitting diode) wykorzystuje samoemisyjne organiczne piksele, z których każdy sam wytwarza światło, bez osobnego podświetlenia.

Matryca HDMI (matrix switch) łączy wiele źródeł HDMI z wieloma wyświetlaczami i pozwala każdemu wyjściu niezależnie wybrać wejście.

Splitter HDMI to urządzenie, które jednocześnie rozdziela jeden sygnał wejściowy HDMI na wiele wyjść.

Skaler wideo to procesor, który przelicza sygnał wideo na inną rozdzielczość, zwiększając ją lub zmniejszając.

Amplituner AV (AVR) to element kina domowego, który przełącza wejścia HDMI, dekoduje i wzmacnia dźwięk oraz przekazuje obraz do wyświetlacza.

Projektor to urządzenie wyświetlające, które tworzy obraz, rzucając światło z przetwornika obrazu przez obiektyw na osobny ekran.

Soundbar to system głośnikowy w jednej obudowie, który odbiera dźwięk z telewizora przez HDMI ARC lub eARC albo przez przelotowe HDMI z podłączonych źródeł.

Konsola do gier to urządzenie do gier działające jako źródło HDMI, którego dostępne tryby wyjściowe, np. 4K120, VRR i ALLM, zależą od otrzymanego EDID.

Home theater PC to komputer podłączony do telewizora, projektora lub amplitunera AV i używany jako źródło multimediów.

Procesor graficzny (GPU) to układ, który renderuje obraz wyjściowy komputera i przez HDMI tworzy domyślną listę trybów na podstawie podłączonego EDID.

Odtwarzacz strumieniowy to sieciowy odtwarzacz multimediów, który dostarcza treści z serwisów internetowych do telewizora lub systemu AV przez HDMI.

Odtwarzacz Blu-ray to źródło HDMI odtwarzające płyty optyczne; modele UHD wysyłają obraz 4K HDR i bezstratny wielokanałowy dźwięk.

Certyfikacja kabli HDMI to licencjonowany program testów potwierdzający, że kabel zapewnia przepustowość swojej kategorii, np. Premium High Speed przy 18Gbps lub Ultra High Speed przy 48Gbps.